📚 MATERI AKSARA REKAN
Bahasa Jawa – Kelas IX SMP
A. Pengertian Aksara Rekan
Aksara Rekan yaiku aksara Jawa sing digunakake kanggo nulis tembung-tembung saka basa manca, utamane tembung saka basa Arab sing ngandhut swara utawa aksara sing ora ana ing aksara Jawa biasa.
Aksara Rekan digawe supaya swara saka basa manca bisa ditulis kanthi luwih trep nganggo aksara Jawa.
Tuladha tembung:
zakat
fitrah
fakir
khotbah
ghaib
dholim
B. Fungsi Aksara Rekan
Aksara Rekan nduweni fungsi utama, yaiku:
Nulis tembung manca sing ora bisa ditulis kanthi tepat nggunakake aksara Jawa nglegena.
Nggambarake swara khusus saka basa manca.
Utamane digunakake kanggo nulis tembung-tembung sing asale saka basa Arab.
C. Wujude Aksara Rekan
ꦏ꦳ Kha
ꦒ꦳ gha
ꦗ꦳ za
ꦢ꦳ dza
ꦥ꦳ fa
•Cathetan: Aksara Rekan ditandhani nganggo cecak telu (꦳) ing ndhuwur aksara.
D. Tandha Aksara Rekan
Ciri khas Aksara Rekan yaiku ana cecak telu ing ndhuwur aksara sing direka.
Tuladhane:
ꦏ → ꦏ꦳
ka → kha
ꦒ → ꦒ꦳
ga → gha
ꦗ → ꦗ꦳
ja → za
ꦢ → ꦢ꦳
da → dha/dza
ꦥ → ꦥ꦳
pa → fa
Cecak telu kasebut dadi tandha yen aksara kasebut minangka aksara rekan.
E. Tuladha Panganggone
1. Zakat
Tembung zakat bisa ditulis nganggo aksara rekan:
ꦗ꦳ꦏꦠ꧀
Dibaca: zakat
2. Fakir
ꦥ꦳ꦏꦶꦂ
Dibaca: fakir
3. Khotbah
ꦏ꦳ꦺꦴꦠ꧀ꦧꦃ
Dibaca: khotbah
4. Dzikir
ꦢ꦳ꦶꦏꦶꦂ
Dibaca: dzikir
F. Aturan Panganggone Aksara Rekan
Ana sawetara perkara sing kudu digatekake:
1. Aksara Rekan digunakake kanggo swara tartamtu saka tembung manca.
Ora kabeh tembung serapan kudu ditulis nganggo Aksara Rekan.
2. Cecak telu minangka ciri utama Aksara Rekan.
3. Yen Aksara Rekan diwenehi sandhangan, panganggone sandhangan manut aturan aksara Jawa.
4. Aksara Rekan bisa diwenehi pasangan yen dibutuhake kanggo nulis tembung kanthi trep.
G. Bedane Aksara Nglegena lan Aksara Rekan
••Aksara Nglegena:
1. Digunakake kanggo tembung Jawa umum
2. Ora nganggo cecak telu
3. Swara manut aksara Jawa biasa
Tuladha: ꦏ = ka
••Aksara Rekan:
1. Digunakake kanggo swara tembung manca
2. Nganggo cecak telu
Tuladha: ꦏ꦳ = kha
3. Bisa nggambarake swara manca
✏️ H. Latihan
Latihan 1 – Wangsulana pitakon ing ngisor iki!
1. Apa sing diarani Aksara Rekan?
2. Apa fungsi Aksara Rekan?
3. Tandha apa sing digunakake ing Aksara Rekan?
4. Tulisan wujude 5 Aksara Rekan!
5. Saka basa apa tembung-tembung sing akeh ditulis nganggo Aksara Rekan?
6. Apa bedane aksara nglegena lan aksara rekan?
7. Tulisen aksara rekan kanggo swara fa!
8. Tulisen aksara rekan kanggo swara za!
9. Apa gunane cecak telu?
10. Sebutna telung tuladha tembung sing nggunakake Aksara Rekan!
✍️Latihan 2 – Alih Aksara
Tulisen tembung ing ngisor iki nganggo Aksara Jawa!
1. zakat
2. fakir
3. ghaib
4. khabar
5. dzikir
6. fitrah
7. khotbah
8. zaman
9. fasih
10. dhaif
✍️Latihan 3 – Maca Aksara Jawa
Wacanen tembung-tembung iki! Lan tulisan nganggo huruf biasa.
1. ꦗ꦳ꦏꦠ꧀
2. ꦥ꦳ꦏꦶꦂ
3. ꦏ꦳ꦺꦴꦠ꧀ꦧꦃ
4. ꦢ꦳ꦶꦏꦶꦂ
TUGAS :
1. KERJAKAN LATIHAN 1-LATIHAN 3 DI BUKU TULIS, DIKUMPULKAN HARI KAMIS, 24 SEPTEMBER 2026. SOAL DI TULIS.
2. YANG TIDAK MENGERJAKAN MENYALIN 3X SOAL DAN JAWABAN!
🎯 I. Tujuan Pembelajaran
Sawise sinau materi iki, siswa diajab bisa:
1. Nerangake pengertian Aksara Rekan.
2. Ngerti fungsi lan ciri-ciri Aksara Rekan.
3. Ngenali aksara rekan ing sawijining tembung.
4. Maca tembung sing nggunakake Aksara Rekan.
5. Nulis tembung basa manca nganggo Aksara Jawa kanthi bener.
Mbedakake Aksara Rekan karo aksara Jawa nglegena.
Ringkesan:
👉 Aksara Rekan yaiku aksara Jawa sing digunakake kanggo nulis swara saka tembung manca, utamane basa Arab. Ciri khasé yaiku nggunakake cecak telu (꦳).
Salsabela Dwi Andriani kelas IX / 9B absen 27
BalasHapusOlivia Sekar Kirana Kelas IX B / 9B absen 24
BalasHapusLucretia Kirana Salsabilla IX B / 9B absen 16
BalasHapusAlvino Rifki putra pratama kelas IX B / 9B absen 04
BalasHapusNama :Netty Kurnia I.
BalasHapusNomor : 23
Kelas. :IX B
nama:cinta rosyiana putri no absen:09 kelas: 9B
BalasHapusNama:Sya' Diyah Suci N.R
HapusKelas:IX B
No. Absen:28
Nama: Ardelia Nur Syifa
BalasHapusKelas: IX B
No.Absen: 06
nama : mega saputri
BalasHapuskelas : IX B
absen : 17
nama : naura oktya quratul aini
BalasHapuskelas : IX B / 9B
no absen : 22
nama :Riski Suryo Saputra
BalasHapuskelas : IX B /9B
no absen : 26